ترنج در فرش

  • IMG_20191027_205405_983

ترنج toranj *

یا حوض؛ طوق؛ كوزه؛ گوشه:

نقشه وسط زمينه فرش است كه گاه طرح یك چهارم آن، عیناً یا با تغییراتی چند، با نوعی نقش و رنگ آمیزی به نام لچك در چهار طرف زمینه بافته می شود. ترنج اغلب با طرح های اسلیمی و گل و بوته های گوناگون و شاخ و برگ های ظریف و زیبا و خوش تركیب تزیین می شود. گه گاه، از تكرار ترنج ها در متن قالی نقشه ای زیبا پدیدار می شود كه به ترنج بندی معروف است. وجه تسمیه نقش ترنج، نوعی از مركبات به نام “ترنج” است. طرح ترنج بیضی شكل و در برش طولی، مانند میوه ترنج است. نقش و شكل ترنج، یكی از وجوه مشخصه بافتگاه فرش می تواند باشد، مثلاً شكل اصیل ترنج قالی قشقایی لوزی است و ترنج گرد یا چهار گوش در بین این عشایر به ندرت بافته می شود. ترنج، در عین حال كه نقش مایه های گوناگونی را شامل می شود، نگاره ای است از طرح كلی فرش. این نقش، در فرش بدون لچك نیز طراحی می شود كه در این صورت، آن فرش را ترنج دار می نامند. طرح ترنج دار نیز دارای انواع گوناگونی است که در ادامه به آنها اشاره خواهیم کرد.

ترنج ـ انواع و تعداد آن

ترنج ـ انواع و تعداد آن-anvāҫ va teҫdādeān…

ترنج دارای انواعی به شرح زیر است:

از لحاظ شكل:

دایره: رایج ترین شكل ترنج، دایره است که ممكن است كامل یا ناقص باشد؛ اما؛ به هر شکل که باشد، با خطوط مختلف، اسلیمی ها، گل ها و برگ ها و سایر نقش مایه ها، مانند حیوان ها و پرندگان به نحوی زیبا و ظریف طراحی می شود. نمونه ای از این نوع ترنج در طرح شیخ صفی، یعنی فرش مقبره شیخ صفی الدیناردبیلی، به چشم می خورد كه اینك در موزه ویكتوریا و آلبرت لندن نگهداری می شود؛

بیضی: این شکل، پس از دایره رایج ترین شكل ترنج است؛

چهارگوش، كه ممكن است مربع، مستطیل یا لوزی باشد.

از لحاظ تعداد:

یك ترنج در وسط كه، معمولاً، حدود از مساحت فرش را دربر می گیرد؛

دو ترنج یا بیشتر كه فرش را در طول یا عرض به قطعه های مساوی تقسیم می نماید؛

ترنج كاسه نیم كاسه یا تو در تو؛

نیم ترنج، كه ممكن است در وسط یا اطراف حاشیه فرش بافته شود. این نیم ترنج ها گاهی با گل و شاخ و برگ به صورت یک در میان در کنار هم قرار می گیرند.

منبع wikicarpet

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *