نماد گرايی در فرش

  • images
  • kilim_motifs_kolaj
  • oriental-rug-symbol-meanings

نماد گرايی در فرش nomādgarāīdarfarš

طراحان و ابداع كنندگان نقش و نگارهای فرش، هر نقش را با توجه به جايگاه آن در طبيعت و فلسفه وجودی آن در چرخه خلقت پديد می آورند. اگر چه در نگاه نخست و به ظاهر چنين تصور می شود كه برخی از نقش های معنی خاصی ندارند و فقط نقاّش صورت آنها را با هدف نشان دادن زيبايی اثر خويش آورده است؛ اماّ در حقيقت، اين نقش ها از ساده ترين تا كامل ترين دارای معی و مفهوم اند و جايگاه نمادين دارند و نقاش در ترسيم آنها به نمادی خاص توجه داشته است. هر نقطه و خط و شكل در فرش معنی ويژه خود را دارد مثلاً نقطه نماد توقف؛ خط مورّب نشان گر صعود يا سقوط؛ شكل مثلث نشانه ثبوت و قدرت؛ مربّع نماد آرامش، اطمينان و امنيّت؛ و خط منحنی يا دايره نشانه چرخش روزگاران است.

البته برداشت افراد و اقوام از نقش ها و رنگ ها متفاوت است، برای مثال رنگ سفيد در ميان بسياری از ملّت ها نشانه شادی و در نظر برخی گويای غم و نگرانی ا ست.

باورها و معتقدات و دیدگاه های بينندگان و محل قرار گرفتن نقش ها نیز در پدید آمدن برداشت های نمادگرایانه موثر است.

نقش پای فيل يا اسب و اشيايی مانند قوری و سماور و غيره در نظر افراد مختلف تعبيري جداگانه دارند و به همين جهت است كه گفته اند برای آنكه معنی نقش های فرش را بفهميم بايد تاريخ و محل بافت و سبك و شيوه افراد دست اندر کار را بدانيم.

نقش جای پای فيل را در فرش تركمن نماد گل چند پر می گويند و اين گل را به نام افراد يا قبيله ای مي نامند مانند گل سالور كه آن را به قبيله سالور نسبت می دهند.

برخی نقش قوری و سماور را نماد لاك پشت مي پندارند و از آن آرامی و متانت دريافت می كنند. برخی نقش شانه را نماد توجّه به نظافت و پاكيزگی و برخی ديگر نماد زيبائی زنان می دانند و بر سنگ گور آنان نقش می دهند. این نقش در اقوام ايران باستان نشانه باران بوده است. برخی دیگر، گياهان سه شاخه با سر گل را نماد رمزی از مواضع سه گانه خورشيد در آسمان می دانند، چندان که نگاره های چهار پاره كه سر آمد آنها سواستيكا يا شكسته چليپا ست را نماد منازل چهارگانه ماه تلقی می کنند

منبع: سایت مرکز ملی فرش

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *