نقشه بندی

هنگامی که نام “بندي” با طرحی همراه باشد، مفهوم آن این است که نقوش در سرتاسر متن در حالی که تکرار شده اند به یکدیگر نیز متصل اند. به عبارتی، در اینگونه از فرش ها، جزء کوچکی از طرح در متن فرش در جهات طولی و عرضی تکرار می شود و در عین تکرار، این اجزاء با گیره هایی مثل گل، شاخه و .. به یکدیگر متصل می شوند. معروف ترین طرح هاي این گروه عبارتند از: بندي ورامین (میناخانی)، بندي اسلیمی، بندي آدمکی (ملانصرالدین)، بندي کتیبه اي (خشتی)، بندي شیرشکري، بندي بازوبندي، بندي دسته گل، بندي خشتی و … در طرحِ مقابل، گل هایی زیبا که نقشِ گیره براي اتصال بندها را بر عهده دارند؛ در تصویر با  رنگ زرد  مشخص شده اند.

الف) بندي اسلیمی:

در این طرح، خطوط و نگاره هاي اسلیمی به هم پیوسته شده و با همنشینی و ترکیب با گل هایی چون شاه عباسی و ختایی زمینه ي فرش را  پر می کنند.

نقشه بندی اسلیمی

ب ) بندي خشتی:

در این طرح، معمولاً قاب هاي مربع شکل، نقش اصلی را در متن فرش بر عهده دارند و در سرتاسرمتن فرش تکرار شده اند. این قابها با گل ها و درختانی چون سرو، بید مجنون و … تزیین شده اند و با یک گل چند پر و گاهی با یک پاره خط به یکدیگر پیوسته اند.

نقشه بندی خشتی

پ) نقش بازوبندي:

شکل بازوبند یا گردنبند و کمربندهایی که در گذشته ایرانیان به پهلوانان هدیه می کردند، اساس طراحی نقش بازوبندي است. این طرح از تکرار نقشمایهي بازوبند در سراسر زمینه یا حاشیهي فرش شکل می گیرد. معروفترین نقشه – بازوبندي، نقشه شیر و شکري است.

نقشه بازوبندی

د ) بندي دسته گل:

در این طرح گل هاي شاه عباسی، برگ هاي تزیینی و دسته گل هاي متعدد به صورت متصل به یکدیگر و تکراري در متن فرش قرار جاي می گیرند و زیبایی خاصی به فرش می بخشند

بندی دسته گل

منبع: کتاب طراحی فرش زیبا رادینا