طرح های شاه عباسی

اساس کلیه ي طرح هاي شاه عباسی بر مبناي کاربرد گل معروف “شاه عباسی” است. در این نقشه ها، گل هاي شاه عباسی بر روي بندهاي ختایی و گاه تلفیق با اسلیمی ها، انواع مختلفی از نقوش فرش را به وجود می آورند.

گروه هاي فرعی این دسته عبارتند از لچک و ترنج شاه عباسی، افشان شاه عباسی، شاه عباسی درختی، شاه عباسی شیخ صفی، شاه عباسیِ جانوري و …

الف ) شاه عباسی افشان:

زمینه ي این گونه فرش ها، سرشار از آرایه هاي اسلیمی و ختایی و در برخی از موارد، حیواناتی در لابه لاي این گل ها و برگها طراحی و باغی پر از گل را براي بیننده تداعی می کنند. این طرح بیشتر به صورت واگیره ي یک/ دوم و یا واگیره ي یک / چهارم در قسمت هاي دیگر  فرش تکرار می شود.



شاه عباسی افشان


ب ) شاه عباسی لچک ترنج:

لچک ترنج به حالتی ازنقشه ي فرش می گویند که در آن متنِ فرش، داراي یک ترنج به شکل دایره، بیضی یا لوزي و چهار لچک درگوشه هاي زمینه ي فرش به صورت یکسان طراحی می شود.

نقشه ي لچک ترنج را می توان با نقش و نگاره هاي متفاوت و مختلف اجرا کرد. در این صورت نام نقشه ي لچک ترنج با نام آن نقوش ترکیب و نامگذاري فرش، بر آن اساس خواهد بود.

براي نمونه زمانی که طرح لچک ترنج با نقوش زیباي شاه عباسی ترکیب شود، طرح ایجاد شده لچک ترنج شاه عباسی نام خواهد گرفت. در طرح شاه عباسیِ لچک ترنج، گل هاي شاه عباسی با دیگر نقوش، بر روي بند هاي ختایی مشاهده می شود.

شاه عباسی لچک ترنج

ج ) شاه عباسی طُرِّه دار:

به طور متداول این طرح از ترنجی ظریف در وسط متن فرش استفاده شده و فضاي متن با گل ها و برگهاي شاه عباسی و قوس هاي اسلیمی پوشانده می شود. دلیل نام گذاري این طرح به شاه عباسی طرّه دار، وجود طرّه اي است که به صورت سلسله وار، گرداگرد متنِ فرش، قرار گرفته است. به عبارتی دیگر، لچک ها برخلاف معمول به صورت طرّه، سرتاسر متن را دور زده اند.

شاه عباسی طره دار