فرش دستباف سیر جان

ایل افشار كرمان، كه در زمان شاه طهماسب به این ناحیه كوچانیده شده است، به دو تیره “افشار” و “پیچاقچی” تقسیم می شود. مركز داد و ستد تیره پیچاق چی شهر سیرجان و مرکز داد و ستد تیره افشار شهر بافت است. طرح فرش های افشار كاملاً سنتی و تركیب رنگ های آنها ایلیاتی است.

طرح افشار بیشتر با نقش های هندسی به طرح های زمينه ساده کرمان مانندگی دارد و گه گاه برگرفته از نقشه ایلات و عشایر فارس است. طرح و نقشه خاص قاليچه های بافت افشار، مرغ و ترنج با زمینه یک رنگ است. رنگ های فرش های افشار طبیعی است و از روناس و سایر مواد رنگزای گیاهی به دست می آیند.

زنان ایل افشار، همچون زنان دیگر عشایر، به فرش بافی می پردازند. ایشان فرش را به شیوه ای سنتی و با نقش های هندسی و با خطوطی شكسته در قطعه های كوچك طراحی كرده و می بافند.

در طراحی این فرش ها، نقش های مرغ، ریز ماهی، انواع لچك ترنج، ماهی و قالبی و گل میرزاعلی و ظلال سلطانی و بوته ای نیز متداول است و در این میان، نقش بوته را از فرش كرمان اقتباس كرده اند. در طایفه ” قرایی” كه عمده بافندگان نواحی كرمان و بردسیر از میان ایشان اند، بافت فرش هایی بسیار ظریف و زیبا با طرح هندسی متداول است.

یكی از نقش های انحصاری فرش افشار، ترنج های ستاره ای با شمسه شش ضلعی و حاشیه های باریك است. در نقشه فرش های افشاری توجه به طبیعت و وسایل بافنده به وضوح قابل رویت است. به جز طایفه افشار، طوایف دیگری از جمله “بلوچ“ها، “لر”ها، “لك”ها در نواحی غربی شهر بافت و جیرفت به قالی بافی اشتغال دارند كه طرح فرش آنها به نام افشار به فروش می رسد.

منبع : مرکز ملی فرش