فرش دستباف نایین

نایئن از نظر خغرافیایی در شرق استان اصفهان واقع شده است و دارای آب و هوای گرم و خشک در شرق و معتدل و کوهستانی در غرب می باشد.

قالی بافی در این شهر از مهمترین هنرهای دستی آن به حساب می آید به طوری که قالی نائین جزو ریز بافت ترین قالی های ایران می باشد.

تار (چله) و پود قالی نائین از جنس پنبه (گاهی هم ابریشم) و پرز آن از پشم های ظریف است و معمولا دور گل ها ابریشم به کار می رود. این قالی به شیوه لول با دو پود ضخیم و نازک بافته می شود. گره فارسی بوده و رج شمار آن از حدود 40 تا 70 است. متدوال ترین اندازه های قالی نائین 6 و 9 متری است اما قالیچه و ذرع ونیم و کناره و گاهی هم اشکال بیضی و دایره در آن یافت می شود.

سنجش میزان ظرافت قالی نائین بر پایه ظرافت نخ چله مرسوم شده است، چله چهار لا و شش لا و نه لا و… حاکی از تعداد رشته های تابیده شده نازک پنبه ای است. که در این میان قالی نائین بافته شده با چهار لا ظریف تر از دیگر قالی ها می باشند.

شیرزاه پیچی و پرداخت از ابتدا متاثر از طراحی سنتی اصفهان بوده و هم اکنون نیز همین طور است.

رنگ پردازی قالی نائین:

نائین با رنگ سیر و روشن و کرم و زرشکی و نخودی ، آبی و سفید و لاکی انجام می شود و رنگرزان این ناحیه معمولا علاقه به استفاده از رنگ های زرد دارند.خبرگان فرش برای تعیین ظرافت فرش های این شهر اصطلاحی را به کار می برند که کاربرد آن فقط در مرود بافت های این شهر رایج است و آن واژه شش لا و نه لا است. توضیح این واژه این است که هر گاه یکی از تارهای ریشه را در جهت عکس تابیدگی آن باز کنیم در صورتی که سه رشته نخ از آن جدا شود فرش را نه لا و اگر دو رشته نخ جدا شود شش لا است و حاجت به توضیح نیست که فرش شش لا از فرش نه لا به مراتب ظریف تر و مرغوب تر است.

البته اکنون فرش طرح نائین را شهر طبس نیز می بافد که البته با کیفیت آن در مقایسه با نائین بسیار پایین است.و حدودا با رجشمار 30 تولید می شود.

 نایین:
ویژگی بافت: 

  •  ریزباف 
  •  دو پود
  •  تار و پود از پنبه
  • گرة فارسی 
  •  برای مقاومت نخ های چله آن را به شیوة سنتی «آبکوب» می کنند
  •  پرز کوتاه از پشم ظریف، دور گل ها ابریشم
  •  رجشمار بین 50 تا 70

طرح:
انواع لچک و ترنج های سنتی، شاه عباسی و طرحهای افشان (تحت تأثیر مکتب اصفهان)
رنگ:
سفید، کرم، خاکی، زرشکی، نخودی، آبی، لاکی در سایه های سیر و روشن.

  • منبع: پژوهشی در فرش ایران تورج ژوله
  • منبع: فرش ایران محمد جواد نصیری
  • .incc.ir